Chương 17: Cốc Vũ (1)

Chuyện bó chân này, từ năm Trinh Nghi bốn tuổi đã thường xuyên xuất hiện trong ác mộng của nàng với hình dáng một con quái thú hung dữ kỳ dị. Con quái thú này ăn xương thịt người, khắp người mọc đầy những lưỡi dao sắc bén đẫm máu, treo đầy những khuôn mặt người, có của Tam thái thái, của Đại tỷ tỷ, và còn rất nhiều người bó chân mà Trinh Nghi từng gặp.

Mỗi khi con quái thú này xuất hiện, những bức tường cao ngất trời mọc lên từ mặt đất cũng luôn hiện ra theo, lần nào cũng khiến Trinh Nghi toát mồ hôi hột mà giật mình tỉnh giấc. Năm bốn tuổi, Trinh Nghi trèo cửa sổ bỏ trốn, dùng cách phản kháng khóc lóc để trốn thoát việc bó chân. Sau đó lâm bệnh nặng một trận, lại nhờ có ông nội và bà nội che chở, nên mới có được hai ba năm "tạm tha". Trinh Nghi bảy tuổi, ông nội bị lưu đày, trong nhà loạn một hồi, tiếp đó Dương Cẩn Nương mang thai, khó sinh, phải tĩnh dưỡng một năm, cho đến nay Trinh Nghi chín tuổi, chuyện bó chân không thể trì hoãn thêm được nữa.

Theo lời Lư bà bà, đã muộn rồi, nếu còn kéo dài, không nói đến chuyện chịu khổ, mà cũng khó lòng bó cho đủ "đẹp". Lư bà bà còn nói với Dương Cẩn Nương, trẻ con khó tránh khỏi sợ đau, vượt qua được là tốt thôi, lớn lên tự nhiên sẽ hiểu cho nỗi khổ tâm của người lớn. Lúc này, Dương Cẩn Nương ngồi bên bàn, Trinh Nghi đứng trước mặt mẹ. Dương Cẩn Nương năm nay còn chưa đến ba mươi, nhưng Trinh Nghi đã thấy vài sợi tóc bạc bên thái dương mẹ.

Trinh Nghi lại nghĩ đến đạo làm con được nhắc đi nhắc lại trong Nho học. Trinh Nghi bây giờ học nhiều rồi, ngược lại rất khó để bất chấp tất cả như năm bốn tuổi, chỉ dựa vào bản năng mà hành động, nàng bắt đầu suy nghĩ về đúng sai, nhưng lại luôn cảm thấy mông lung. Mà ông nội từng nói, mông lung là do nghĩ quá nhiều, nhưng hiểu biết lại quá ít. Trinh Nghi muốn biết nhiều hơn, về trời xanh, về đất dày, về vạn vật giữa đất trời... Từ nhỏ nàng đã không thích việc tận cùng của một câu hỏi cuối cùng lại kết thúc bằng những lời thần thánh mơ hồ, nàng muốn vén bức màn chân lý của mọi vấn đề để chống lại sự mông lung. Bó chân, rốt cuộc là đúng hay sai? Sự sinh trưởng của con người chẳng lẽ không nên tuân theo trật tự vạn vật sao? Tại sao phải lấy việc tổn hại cơ thể mình làm cái đẹp? Mà hiếu đạo trong Nho học, tại sao vừa nói — Thân thể tóc da, nhận từ cha mẹ, không dám hủy hoại, là khởi đầu của chữ hiếu; nhưng lại nói — Đạo phụng dưỡng của con hiếu là làm cho cha mẹ vui lòng, không làm trái ý chí của cha mẹ? Nhưng Trinh Nghi bây giờ đã biết, những lời này, nàng không thể tranh luận với mẹ. Nàng đã thử hỏi cha, cha dẫn kinh điển, giảng về đạo Khổng Mạnh, nhưng vẫn không thể đưa ra câu trả lời rõ ràng mà Trinh Nghi thực sự muốn.

Mà lúc này Trinh Nghi buộc phải đưa ra lựa chọn trong sự mông lung này. Năm ngoái, mẹ khó sinh, Trinh Nghi từng thầm hứa sẽ không bao giờ làm mẹ giận nữa. Quýt Nhỏ nhận ra sự dao động của Trinh Nghi, nó ngồi bệt lên mu bàn giày của nàng, ngẩng đầu nhìn Trinh Nghi, vẻ mặt trên khuôn mặt mèo tròn trịa rất nghiêm túc, giống như đang nhíu mày, truyền đạt sự phản đối của nó — Không được đâu nhé! Trinh Nghi cúi mắt nhìn Quýt Nhỏ, bỗng thấy có chút bi thương. Nàng có lẽ không thể cùng Quýt Nhỏ chạy nhảy nô đùa được nữa.

Khi Trinh Nghi ngẩng đầu lên, lông mi đã hơi ướt, nàng nhìn Dương Cẩn Nương: "A nương..."

"Không muốn bó thì không bó nữa." Dương Cẩn Nương nói. Trinh Nghi bỗng trợn tròn đôi mắt đang kìm nước mắt. Quýt Nhỏ cũng quay phắt người lại, nhìn Dương Cẩn Nương đang hành động khác thường. "Chỉ có một việc, a nương không thể tùy con.

" Dương Cẩn Nương nói với con gái: "Tùy Viên, không được đi. Viên Mai lão tiên sinh tuy tốt, nhưng không thích hợp làm thầy của nữ tử... Cha con cũng nghĩ như vậy."

Trinh Nghi vẫn còn chìm đắm trong niềm vui bất ngờ cực lớn, lúc này gật đầu như mổ thóc. Một lát sau, Trinh Nghi sà vào lòng Dương Cẩn Nương, ôm chặt lấy mẹ: "A nương, người thật tốt!!"

"Tốt hay không tốt, a nương cũng không biết..." Dương Cẩn Nương nhẹ nhàng xoa tóc con gái, ánh mắt u sầu: "Chỉ cần sau này lớn lên, con không trách a nương là được."Nhiều chuyện, Dương Cẩn Nương không phân biệt được đúng sai, bà rất dễ tin lời người khác, cũng dễ bị hoàn cảnh tác động. Gần đây vì hôn sự của Thục Nghi đã định, Dương Cẩn Nương không nhịn được mà nghĩ, trong dự tính ban đầu của tam đệ muội, Thục Nghi vốn là để làm phu nhân quan gia, nhưng nay lại vì biến cố gia đình mà phải gả làm vợ thương nhân... Tam thúc hiện vẫn đang làm quan mà hôn sự của Thục Nghi đã bị hạ thấp hết lần này đến lần khác, vậy còn Trinh Nghi của bà thì sao? Đợi đến khi Trinh Nghi bàn chuyện cưới hỏi, liệu có thể gả vào gia đình thế nào? Hôm qua, Triệu má má ra ngoài mua kim chỉ, lúc về nói với Dương Cẩn Nương rằng người đàn bà bán sọt tre ở đầu hẻm sau đã chết rồi. Không ai biết người đàn bà đó họ gì, chỉ nghe nói vốn là thiếp thất của một tiểu quan, tiểu quan đó phạm tội bị tịch thu gia sản, thê thiếp con gái đều bị bán đi, người đàn bà này phiêu bạt qua mấy nhà, cuối cùng bị gã đầu ghẻ chuyên đan sọt tre mua về nhà.

Dương Cẩn Nương có ấn tượng sâu sắc với người đàn bà có đôi chân bó nhỏ xíu này, bèn hỏi Triệu má má xem người chết như thế nào. Triệu má má thở dài nói, là bị gã đầu ghẻ say rượu đánh chết. Dương Cẩn Nương không thể tin nổi. Gã đầu ghẻ đó lưng gù thấp bé, lại còn thọt một chân, dù không nói đến chuyện phản kháng, nhưng chạy ra ngoài cầu cứu hàng xóm láng giềng chắc vẫn được chứ? Sao lại cứ thế để mặc mình bị đánh chết tươi như vậy? Triệu má má thở dài: "Lấy gì mà chạy cơ chứ, đôi chân nhỏ xíu của bà ta, ngày thường đi đường còn không nhanh, chạy hai bước e là đã vấp ngã rồi..."

Dương Cẩn Nương bỗng ngẩn người. Bà không bó chân, dù có nhìn thấy nhiều đi chăng nữa, chung quy cũng chưa từng tự mình trải nghiệm. Lúc này bà mới không khỏi nghĩ — phụ nữ bó chân, chẳng lẽ còn chẳng bằng kẻ thọt sao? Khoảnh khắc này, thể diện thục nữ đột nhiên có một sự đối lập trực diện và kinh khủng với thương tật tàn khuyết. Đêm qua, Dương Cẩn Nương gần như thức trắng đêm không chợp mắt.

Nếu bó chân mà không thể gả vào cửa cao làm phu nhân, mà phải giẫm chân trong bùn lầy, đừng nói đến thể diện, ngay cả đứng vững để sống tiếp cũng thành nan đề. Nếu là trước kia, Dương Cẩn Nương sẽ không có nỗi lo như vậy, nhưng nay cảnh ngộ gia đình thế này, bà khó lòng không dự tính đến điều xấu nhất. Khi trời sắp sáng, Dương Cẩn Nương thử hỏi ý kiến chồng. Vương Tích Sâm tuy mang nhiều đặc điểm của người đọc sách thời bấy giờ, nhưng tận xương tủy không phải kẻ hà khắc, vả lại ông thông hiểu y thuật, càng hiểu rõ sự tàn hại của việc bó chân đối với nữ tử nặng nề thế nào, thấy vợ có ý lay chuyển, bèn thuận theo ý vợ mà gật đầu.

Khi Vương Tích Sâm từ bên ngoài trở về, liền thấy con gái mang theo con mèo của nó chạy ra từ trong sân, thần sắc hân hoan rạng rỡ, chia sẻ với ông tin tốt lành cực lớn này: "A cha, con không cần bó chân nữa rồi!"

Trinh Nghi mang theo Quýt chạy suốt dọc đường, giữa chừng gặp Vương Nguyên: "Đại huynh, muội không cần bó chân nữa rồi!"

Vương Nguyên rất hưởng ứng, chắp tay với Trinh Nghi: "Chúc mừng chúc mừng nha! Lát nữa nhớ bày tiệc đấy!"

Trinh Nghi tiếp tục chạy về phía trước, đôi giày thêu mềm mại giẫm trên gạch xanh sau cơn mưa, tà váy màu vàng liễu bay phất phơ trong gió, những sợi tóc tơ trên vầng trán đầy đặn bị mồ hôi làm ướt, lấp lánh dưới ánh mặt trời. "Đại mẫu, A nương nói con không cần bó chân nữa!" Đổng lão thái thái cười gật đầu: "Tốt, cũng tốt..."

Trinh Nghi lại chạy đi tìm đại tỷ: "Đại tỷ đại tỷ! Em có thể không cần bó chân nữa rồi!"

Thục Nghi đặt kim chỉ trong tay xuống, lấy khăn lau mồ hôi cho Trinh Nghi, nuông chiều cười mắng: "Cái con bé điên này..."

Trong đôi mắt cười của Thục Nghi ẩn chứa một tia thương cảm và ưu sầu khó nói thành lời. Trinh Nghi lại vô cùng vui sướng, buổi tối ngồi trên bậc thềm ngắm sao, chỉ cảm thấy bầu trời sao càng thêm rực rỡ bao la, dường như lớp sương mù che phủ lại tan đi một tầng. Trên bậc thềm đá, Trinh Nghi ngửa đầu nhìn trời, hai tay chống hai bên sườn, người cũng thả lỏng ngả ra sau, hai chân duỗi thẳng, thỉnh thoảng lại lắc lắc bàn chân.

Quýt cũng học theo Trinh Nghi ngồi như vậy, để lộ cái bụng lông xù ra hóng gió. Gió đêm thổi khiến tai mèo hơi ngứa, Quýt ép tai ra sau, chợt nghĩ, Trinh Nghi lần này chắc đã có gan đón sinh nhật rồi. Vậy chẳng phải năm sau nó lại phải phiền não về quà sinh nhật mười tuổi của Trinh Nghi sao? Đi theo Trinh Nghi, Quýt vốn giỏi tính toán bỗng nhận ra, Trinh Nghi năm sau đã mười tuổi rồi. Quýt quay đầu nhìn đứa trẻ bên cạnh.

Quýt hy vọng thời gian trôi chậm lại một chút, để nó có thể ở bên Trinh Nghi nhiều hơn. Nhưng Quýt lại hy vọng thời gian trôi nhanh một chút, nếu không, nó lo mình sẽ không thấy được dáng vẻ khi Trinh Nghi trưởng thành. Nhưng nhanh cũng tốt, chậm cũng tốt, nó hy vọng đứa trẻ này mãi mãi đều vui vẻ như ngày hôm nay. Quýt rất không khiêm tốn cho rằng, niềm vui hôm nay của Trinh Nghi có một phần công lao của nó — buổi sáng năm bốn tuổi đó, chính nó đã đánh thức Trinh Nghi, dẫn Trinh Nghi trèo cửa sổ bỏ trốn mà! Nhìn Trinh Nghi đang vui vẻ, Quýt tự cảm thấy mình rất phi thường, thầm quyết định mình nhất định phải nỗ lực sống thêm một thời gian nữa — Trinh Nghi nếu không có mèo, thì đáng thương biết bao.

Quýt nghĩ đoạn, xích lại gần bên người Trinh Nghi, cọ cọ, cuối cùng dứt khoát nằm trên đùi Trinh Nghi, để mình lưu lại nhiều mùi hương trên người cô bé hơn. Trước khi tiết Cốc Vũ kết thúc, nhân lúc làn gió đông cuối cùng còn đó, nhận lời mời của Tiền Dữ Linh, Thục Nghi dẫn Trinh Nghi đến bên bờ sông Tần Hoài thả "Đoạn diệu". Diệu chính là diều giấy, chữ "Đoạn" trong "Đoạn diệu" vốn mang nghĩa là "ngưng nghỉ", chỉ việc nhân lúc gió đông ngày xuân sắp rời đi mà thả diều lần cuối. Sau này dần biến thành việc viết những lời tiêu tai giải hạn lên diều giấy, thả diều bay lên không trung rồi cắt đứt dây diều, dân gian có tục lệ gọi là "Đoạn diệu phóng tai" (Cắt diều thả họa).

Khi chị em Trinh Nghi đến nơi, vì là buổi tối nên thấy có rất nhiều người đang thả "Diệu đăng" — cái gọi là Diệu đăng là chỉ việc gắn đèn lên diều giấy, tương tự như đèn trời. Trinh Nghi rất thích những hoạt động phong tục như thế này, cô không tin vào chuyện tiêu tai cầu phúc, nhưng vào những ngày như vậy, cô thường được phép ra ngoài đi lại, tham gia vào sự náo nhiệt một cách danh chính ngôn thuận. Đối với Trinh Nghi là vậy, đối với đa số nữ tử người Hán cũng là vậy, ngày lễ và ngày phong tục giống như ngày ân xá của họ. Hai bên bờ sông Tần Hoài diều đèn bay múa, họa đường qua lại không ngớt, thỉnh thoảng vang lên tiếng đàn sáo uyển chuyển và tiếng hát khúc.

Trinh Nghi mang theo Quýt chạy nhảy thả diều, Xuân Nhi đuổi theo phía sau: "Tiểu thư, chậm một chút ạ!"

Tiền Dữ Linh và một nhóm các cô gái cười đùa, Thục Nghi tránh chỗ đông người, thả con diều của mình lên. Thục Nghi thả là diều mỹ nhân, mặt giấy cắt thành hình người, mặt phấn búi tóc đen, áo gấm thướt tha. Tuy nhiên diều còn chưa kịp bay cao để cắt dây thì đã bị mắc trên ngọn cây. Thục Nghi cảm thấy đây không phải điềm tốt, đang lúc có chút lo lắng thì phía sau có giọng thiếu niên truyền đến: "Ta... giúp nàng lấy xuống nhé?"

Tay cầm cuộn dây diều của Thục Nghi siết chặt, không quay đầu lại. Thiếu niên áo xanh đi đến bên cạnh nàng, cân nhắc định mở lời lần nữa, lại thấy Thục Nghi nhẹ nhàng cắt đứt dây diều trong tay, nhỏ giọng nói: "Không cần đâu."

Thục Nghi trước sau không dám ngẩng đầu, lùi lại hai bước, quay người rời đi. "Đợi đã, ta..." Tiền Dữ Linh ngắt lời Ôn Dĩ Hành: "Ôn công tử nếu đã không thể tự làm chủ chuyện của mình, thì hà tất còn đến trêu chọc tỷ ấy, để người ta truyền lời ra ngoài, ngài thì không sao, nhưng tỷ ấy sẽ bị hủy hoại danh tiếng đấy."

Thần sắc Ôn Dĩ Hành trở nên hổ thẹn và lạc lõng, không nói thêm gì nữa, chỉ nhìn Thục Nghi dắt tay Trinh Nghi rời khỏi nơi đây. Quýt quay đầu, nhìn thoáng qua thiếu niên kia từ xa, lại nhìn Thục Nghi mắt đã đỏ hoe, chỉ cảm thấy thế đạo này thật tệ, đâu đâu cũng là những người không thể tự làm chủ, thật là ngang ngược vô lý. Diều mỹ nhân trên cành cây bị gió thổi xộc xệch lay động, phát ra tiếng kêu khe khẽ. [Mở ra tiết khí thứ sáu.]