Chương 1

Quyển Thượng: Tâm sự rải rác trong vũ trụ

—

Kỳ nghỉ hè năm 2014, Bùi Tri Mẫn trải qua không mấy vui vẻ.

Năm nay cô từ lớp 10 lên lớp 11, học kỳ sau khai giảng sẽ tiến hành phân ban Văn - Lý vô cùng quan trọng. Thành tích của Bùi Tri Mẫn thuộc loại khá giỏi, cả Văn lẫn Lý đều không tệ, nhưng cũng chẳng môn nào thực sự xuất sắc. Tuy nhiên, so với các môn Tự nhiên, thành tích các môn Xã hội của cô ổn định hơn một chút. Dù sao thì, Toán Lý Hóa mà không biết làm thì chỉ có nước viết mỗi chữ "Bài giải" rồi để đó, còn Chính trị - Lịch sử - Địa lý ít nhất vẫn có thể vùng vẫy viết thêm đôi dòng.

Vì lẽ đó, trong thâm tâm Bùi Tri Mẫn nghiêng về việc chọn ban Xã hội. Khổ nỗi Bùi Chấn và Tô Anh lại kiên định với câu châm ngôn "Học giỏi Toán Lý Hóa, đi khắp thiên hạ không sợ ai", cả hai nhất trí rằng học Tự nhiên mới có tương lai. Dưới sự thuyết phục hết lời của cha mẹ, cô đành quay người đầu quân dưới trướng ban Tự nhiên.

Trung học Nam Lễ là ngôi trường trăm năm tuổi, sự cạnh tranh vô cùng khốc liệt, đặc biệt là ở ban Tự nhiên nơi cao thủ tụ hội như mây. Chỉ cần chênh lệch một điểm, thứ hạng đã có thể cách nhau cả nửa trang giấy. Điểm số tổ hợp Tự nhiên chẳng mấy nổi bật của Bùi Tri Mẫn đặt vào đó, cơ hội thắng chỉ có ba phần.

Tô Anh lo xa, nhắm trúng kỳ nghỉ hè là thời điểm vàng để bứt phá, bà không nói hai lời liền đăng ký cho cô lớp học thêm. Một ngày năm tiết học bổ túc quả thực khá giày vò người ta, chưa kể đến đống bài tập và bài kiểm tra chất chồng. Bùi Tri Mẫn chỉ có thể tranh thủ những kẽ hở thời gian ít ỏi để cầm bút vẽ vời.

Sau cơn mưa rào giữa hạ, những giọt nước đọng lại trên bệ cửa sổ đang nối đuôi nhau rơi xuống, tiếng tí tách khe khẽ hòa vào tiếng gió điều hòa trong phòng học, tựa như rơi vào hư không, lặng lẽ tan biến.

Tiết này là môn Vật lý, trên bảng trắng đang trình bày một bài toán về trọng lực. Bùi Tri Mẫn trước đó đã từng làm dạng bài tương tự nên tính ra đáp án rất nhanh. Cô ngồi không chẳng có việc gì làm, dứt khoát lôi giấy ra vẽ tranh.

Vừa lấy cuốn sổ ký họa ra, một cơn gió mang theo hơi ẩm nóng xuyên qua khung cửa sổ rợp bóng cây xanh, thổi bay vài trang giấy trắng. Bùi Tri Mẫn vội vàng dùng khuỷu tay đè lên trang giấy, vuốt phẳng lại độ cong bị gió cuốn. Sau đó, cô một tay chống cằm, tay kia bắt đầu phác họa đường nét nhân vật. Ngòi bút bi đen tùy ý lướt trên trang giấy, chỉ vài nét đơn giản đã hiện lên hình dáng đại khái.

Trong tiếng ngòi bút sột soạt, dần dần có những tiếng động lạ nhen nhóm. Ai nấy đều mong kim đồng hồ mau chóng chỉ đến số bốn để kết thúc triệt để cuộc chiến dài đằng đẵng này. Nhưng sự xao động còn chưa kịp lan tỏa thì đã bị tiếng giảng bài đột ngột vang lên bóp chết từ trong trứng nước.

Âm thanh ấy làm gãy đứt ngòi bút đang tỉ mỉ khắc họa chi tiết, Bùi Tri Mẫn lập tức đẩy cuốn sổ ra xa, quay trở lại với bài học.

Hôm nay là ngày cuối cùng của đợt học thêm hè, vừa đến giờ, cả tầng lầu đã vang lên tiếng hoan hô vang dội, dòng người hân hoan chen chúc ùa ra, khung cảnh vô cùng cuồng nhiệt.

Bùi Tri Mẫn không tham gia vào chuyến tàu chen lấn xô bồ nhất đó, cô chậm rãi thu bút vào túi.

Dụ Thư rõ ràng là một phần tử của nhóm người bên ngoài kia, chỉ trong vòng một phút đã thu dọn xong đồ đạc.

"Tình bạn cách mạng bấy lâu nay của chúng ta đến đây là tạm thời kết thúc rồi, nói chứ," Dụ Thư cười rạng rỡ, dựa vào chiếc bàn trống nghiêng người qua, giả vờ giả vịt nói, "Tớ còn thấy hơi luyến tiếc cậu đấy."

Bùi Tri Mẫn nghe những lời khẩu xà tâm phật của cô bạn, không nhịn được bật cười thành tiếng.

"Này," Dụ Thư đứng thẳng người, dò hỏi, "Lát nữa cậu định làm gì?"

Bùi Tri Mẫn ngẫm nghĩ rồi nói: "Làm bài tập."

Đoán ngay là câu trả lời này, vẻ mặt Dụ Thư chẳng có gì bất ngờ. Cô nàng thuận tay lật cuốn sổ ký họa ở góc bàn ra xem, trang cuối cùng là bức phác thảo nhân vật chưa hoàn thiện.

Người đàn ông trên giấy rất tuấn tú, vạt áo hơi mở, lười biếng dựa vào một góc lan can, nghiêng đầu cười.

Những đường nét thưa thớt không tô điểm nên bầu không khí gì đặc biệt, nhân vật đẹp trai một cách rất thuần túy.

Dụ Thư gõ nhẹ vào trang giấy, tò mò hỏi: "Cái này là cậu định vẽ cho tạp chí nào thế?"

Kỳ nghỉ đông năm lớp chín, Bùi Tri Mẫn tình cờ nhìn thấy thông tin tuyển tranh minh họa trên một cuốn tạp chí. Cô vẽ thử một bản, không ngờ sau khi gửi đi, vận may cực tốt lại được chọn dùng. Sau đó, cô bắt đầu con đường gửi bản thảo, từng trải qua giai đoạn đầu "đá chìm đáy biển" bặt vô âm tín, hiện tại cũng coi như đã đón được "liễu ám hoa minh", tìm thấy ánh sáng.

"Không phải," Bùi Tri Mẫn thậm chí còn chẳng buồn nhìn lại, "Vừa nãy trong giờ học vẽ linh tinh thôi, tranh bỏ đi ấy mà, không đẹp."

Những tác phẩm vẽ theo cảm hứng nhất thời thường không đạt tiêu chuẩn thương mại, để lâu rồi thì số phận cũng chỉ là nằm trong thùng rác.

"Bức này đẹp mà," Dụ Thư - một kẻ ngoại đạo - giơ bức tranh lên ngắm nghía trái phải như một giáo viên thực thụ, đánh giá, "Tư thế và biểu cảm nhân vật vẽ rất tới, tổng thể toát lên một vẻ đẹp trai đơn giản mà sắc sảo."

Nói xong về tranh, cô ấy còn không quên khen ngợi người cầm bút: "Vẽ chơi thôi mà cũng xuất sắc thế này, tiềm năng của cậu đúng là vô hạn nha."

Bùi Tri Mẫn quay đầu nhìn thoáng qua bản phác thảo, mỉm cười vui vẻ.

Ngắm đủ rồi, Dụ Thư đưa trả lại cuốn sổ ký họa, cô ấy liếc nhìn đồng hồ, không kìm được hối thúc: "Cậu nhanh lên chút, muộn là lỡ xe buýt đấy."

"Được," Bùi Tri Mẫn nhét cuốn sổ vào cặp, nhưng chợt cảm thấy có gì đó không đúng.

Thôi chết, quên chưa nói với Dụ Thư.

"A Thư," cô quay đầu nhìn sang, áy náy nói, "Cậu về trước đi, tớ phải qua bưu điện một chuyến."

"Lại đi lấy báo biếu à?" Dụ Thư buột miệng hỏi.

Bùi Tri Mẫn gật đầu "ừ" một tiếng.

Mỗi lần tranh được chọn đăng, tòa soạn tạp chí đều sẽ gửi cho họa sĩ một cuốn báo biếu, hai năm nay, trong nhà cô đã tích cóp được không ít.

Mắt Dụ Thư sáng lên, vỗ vỗ vai cô: "Được đấy, đại họa sĩ Bùi!"

Bùi Tri Mẫn ngượng ngùng mím môi cười.

"Đây là cuốn thứ mấy trong kỳ nghỉ hè rồi?"

Vẽ tranh mà như vắt nước trong miếng bọt biển, hiệu suất rất thấp, hơn bốn mươi ngày chỉ hoàn thành được ba bức, may mắn là cả ba bức gửi đi đều có hồi âm.

"Cuốn thứ ba."

Dụ Thư giơ ngón tay cái lên với cô: "Lợi hại."

Bưu điện và đường về nhà không thuận đường, Dụ Thư không miễn cưỡng, đi trước một bước. Đi đến cửa, cô ấy bỗng quay đầu lại hỏi: "Tri Mẫn, cậu có mang ô không?"

Bùi Tri Mẫn lắc đầu.

Dụ Thư nhìn bầu trời âm u bên ngoài, nhắc nhở: "Thời tiết không tốt, cậu lấy báo xong thì về sớm chút nhé."

"Được."

Dụ Thư vừa đi, trong phòng học chỉ còn lại một mình Bùi Tri Mẫn. Cô nhanh chóng thu dọn sách vở, chạy về phía cầu thang. Xuống đến tầng hai, ở lối ra có hai nam sinh bước tới, một cao một thấp.

Bùi Tri Mẫn bước chậm lại, đi theo sau bọn họ.

Nam sinh thấp người đá vào lan can, tràn đầy nhiệt huyết: "Tao không tin đâu! Đi học thêm lâu như vậy rồi, học kỳ sau tao vẫn có thể đứng đội sổ được chắc."

"Thôi đi," nam sinh cao lớn cười cậu ta, "Nói cứ như mày chăm chỉ lắm ấy, những giấc ngủ trong giờ học là ngủ uổng công à?"

Người kia lập tức bị đánh về nguyên hình, thở dài thườn thượt, ngửa đầu nhìn trời: "Làm sao tao mới có thể biến thành kiểu học bá chỉ cần học chơi chơi cũng thi cực tốt đây!"

Người bên cạnh huých cậu ta một cái, khẽ cười nhạo: "Nghĩ hay nhỉ, mày tưởng mày là anh Nghiễn chắc!"

Người bị đánh xoa xoa gáy, rất biết tự lượng sức mình: "Tao sao so được với anh Nghiễn, mày có để đáp án ngay trước mặt tao, chưa chắc tao đã chép hiểu."

Nam sinh cao lớn cười ngạo nghễ, khoác vai cậu ta, rất nghĩa khí: "Không sao, anh em sẽ cùng mày lội ngược dòng."

Nam sinh thấp nghe xong càng thấy rầu lòng, gạt tay cậu ta ra rồi đi về phía trước.

"Tao tính rồi," người kia cười hì hì đuổi theo, tàn nhẫn đến mức tự nói móc cả chính mình, "Điểm của hai đứa mình cộng lại, ngược lại có thể so được với điểm của Kỳ Nghiễn Hàn đấy."

Chợt nghe thấy ba chữ này, trái tim Bùi Tri Mẫn lỡ mất một nhịp, gió từ cửa thông gió bất chợt lùa vào, như gông cùm níu chặt bước chân đang định bước xuống của cô.

Nam sinh thấp người đáp lại gì cô không nghe thấy, chỉ là sau khi hoàn hồn, hai người họ vẫn đang cười nói vui vẻ.

Xuống đến tầng trệt, bọn họ đi về một hướng khác, tiếng cười ngày càng xa, tan biến vào không trung.

Bùi Tri Mẫn hít sâu một hơi, xốc lại chiếc túi vải trên vai, chạy vào trong bầu không khí ẩm ướt lại mang theo hương thơm thanh mát.

—

Tháng Tám tháng Chín, đúng là mùa hoa quế nở rộ.

Nam Thành vừa trải qua một cơn mưa, những vũng trũng trên mặt đường đọng đầy nước mưa, trên mặt nước xăm xắp còn lơ thơ nổi vài bông hoa quế.

Trên con phố hơi ẩm chưa khô, giữa sắc vàng nhạt rụng rơi đầy đất, thoáng lướt qua một bóng xanh nhẹ nhàng.

Khi bước vào bưu điện, trên người Bùi Tri Mẫn vẫn còn vương vấn hương hoa quế thoang thoảng. Cô rũ rũ những giọt nước trên váy, đi đến quầy lễ tân, lễ phép trình bày lý do.

Nhân viên làm việc rất có trách nhiệm, nhanh chóng tìm ra bưu kiện, bảo cô ký nhận.

Bùi Tri Mẫn mở gói bưu phẩm, trân trọng cất cuốn tạp chí "Tích Thời" số tháng Bảy vào trong túi, cùng lúc đó gửi đến còn có năm trăm tệ tiền nhuận bút.

Cầm tờ tiền đỏ tươi mới cứng, trái tim Bùi Tri Mẫn vui sướng như muốn nhảy ra ngoài. Trời còn chưa quá muộn, cô bỗng nhiên không muốn về nhà ngay, liền đổi hướng, lên chiếc xe buýt đi về phía nam thành phố.

Cảnh phố xá chậm rãi lùi lại phía sau, Bùi Tri Mẫn lật tạp chí ra, nhìn thấy bức tranh nền tiểu thuyết do mình vẽ ở một trang trong đó. Góc dưới bên phải có một dòng chữ nhỏ giới thiệu về người vẽ, trên đó in hai chữ bằng chì.

Hai mươi phút thoáng chốc trôi qua, xuống xe buýt, đi qua một con phố nữa mới đến tiệm sách có tên là "Đã Lâu Không Gặp".

Đã Lâu Không Gặp, một trong những tiệm sách nổi tiếng ở Nam Thành. Nghe nói ban đầu tiệm này có tên là "Đời Này Không Gặp", có lẽ vì cái tên này mà tiệm sách rất vắng khách, sau đó chủ tiệm đổi thành "Đã Lâu Không Gặp", việc làm ăn bỗng chốc tốt lên hẳn.

Đó lại là một câu chuyện khác, Bùi Tri Mẫn chỉ nghe loáng thoáng vài ba câu.

Đương nhiên cô không biết rằng, vỏn vẹn bốn chữ này đã khái quát cả một đời tình yêu của chủ tiệm.

Bước vào trong tiệm, Bùi Tri Mẫn không đi mua tài liệu tham khảo trước mà dạo quanh khu vực tạp chí dành cho giới trẻ. Đi được nửa đường, cô nhìn thấy cuốn sách giống hệt cuốn trong túi vải của mình.

Ấn phẩm phát hành toàn quốc, có thể được rất nhiều người nhìn thấy.

Trong buổi chiều chạng vạng đầy niềm vui bất ngờ ấy, Bùi Tri Mẫn mua một bộ đề thi tổng hợp Khoa học Tự nhiên và một cuốn sách dạy vẽ, rồi đi ra quầy thanh toán.

Thanh toán xong, cô đẩy cửa tiệm, bên ngoài không biết trời đã lại đổ mưa từ lúc nào, mưa xối xả trút xuống, thế mưa mãnh liệt như muốn nhấn chìm cả thành phố.

Lời khuyên của Dụ Thư lúc này trở nên linh nghiệm lạ thường, ô dùng chung trong tiệm sách đã bị mượn hết từ sớm. Bùi Tri Mẫn không dám mạo hiểm mang bản thảo ra ngoài, cô bất lực thở dài, quay người đi về khu vực nghỉ ngơi ở góc tiệm sách.

Ở đó có một khung cửa sổ dài, bàn gỗ đặt sát cửa sổ. Bùi Tri Mẫn tìm một chỗ trống ngồi xuống, tiếp tục vẽ nốt bản phác thảo còn dang dở.

Tiếng mưa rào rạt, ào ào trút xuống, thiếu nữ trước cửa sổ rũ mắt, động tác trên tay trôi chảy mây trôi nước chảy.

Vẽ được quá nửa, Bùi Tri Mẫn dừng bút, cử động vai cổ. Lúc này bên ngoài đã là một mảng xanh đen, sắc trời mờ mịt, vài ngọn đèn đường đã bật sáng, ánh sáng vàng ấm áp tôn lên khung cảnh mông lung huyền ảo.

Cây quế đung đưa trong gió, Bùi Tri Mẫn ngồi ngay ngắn, lặng lẽ ngắm nhìn dòng người qua lại dưới tàn cây.

Màn mưa giăng mắc khiến thế giới như được phủ lên một lớp bụi xám dịu dàng. Trong luồng sáng ảo ảnh nhập nhoạng, một bóng người cao gầy, rắn rỏi bất ngờ xuất hiện. Chàng trai mặc áo phông trắng quần đen đơn giản, độc hành trong mưa. Ánh đèn đường hắt vào màn mưa, những hạt mưa vương trên người cậu, loang loáng một tầng sáng mỏng manh.

Bước chân chàng trai rất nhanh, bóng hình ấy chỉ lưu lại trong đáy mắt Bùi Tri Mẫn vài giây rồi tan biến hoàn toàn.

Cách một lớp cửa kính, cậu là người qua đường của cô.

Cuộc gặp gỡ đầy bất ngờ, vội vã như chưa từng xảy ra, từng đợt sóng chua xót trào dâng, khiến lòng người vừa buồn bã lại vừa ngẩn ngơ.

Chỗ trống bên cạnh bỗng nhiên bị một luồng khí lạnh lẽo xâm chiếm, có lẽ là một vị khách qua đường vừa ghé vào.

Bùi Tri Mẫn theo bản năng ngước mắt lên, ánh nhìn vừa vặn chạm phải ánh mắt của Kỳ Nghiên Hàn giữa không trung.

"Ở đây có người ngồi không?" Chàng trai nhìn thấy chiếc túi đặt giữa hai ghế, lịch sự nhưng xa cách hỏi một câu.

Ánh đèn trong phòng trắng ấm, soi rọi gương mặt lạnh lùng của thiếu niên. Toàn thân cậu toát ra vẻ lạnh lẽo, trên ngọn tóc đen nhánh còn vương những hạt nước li ti.

Cậu ấy cũng vào đây trú mưa sao?

Bùi Tri Mẫn ngẩn người một thoáng, lập tức kéo chiếc túi vải canvas về phía mình, khẽ nói: "Không có."

Sau đó, cậu thuận lý thành chương trở thành chủ nhân của vị trí này.

Trên cửa kính phản chiếu hai bóng hình mờ ảo ngồi cạnh nhau. Bùi Tri Mẫn hướng mặt ra phố, lấy cớ ngắm người đi đường nhưng ánh mắt lại lén lút di chuyển về phía bóng áo trắng bên phải.

Chàng trai đeo một bên tai nghe, điện thoại để ngang, có vẻ đang chơi game. Cô bất giác nhìn vào đôi tay đang cầm điện thoại kia, các khớp xương rõ ràng, thon dài, trắng lạnh, còn đẹp hơn cả tranh vẽ trong truyện tranh.

Ngay lúc cô đang ngẩn ngơ nhìn đôi tay ấy, Kỳ Nghiên Hàn chợt ngẩng đầu lên. Ánh mắt hai người chạm nhau trong gương, Bùi Tri Mẫn hoảng loạn dời mắt đi, vội vàng cúi đầu vẽ tranh.

Kỳ Nghiên Hàn không để tâm đến chuyện cỏn con trong một giây đó, thấy mưa bên ngoài vẫn dày đặc, cậu tiếp tục ván game của mình.

Sắc trời bất tri bất giác tối sầm lại. Bùi Tri Mẫn đã vẽ xong từ lâu, nhưng vẫn giả vờ như đang tỉa tót chi tiết.

Sáu giờ chiều, mọi người đều đã tan tầm, khách trong tiệm dần đông lên, người ra kẻ vào tấp nập khiến chuông gió ở cửa reo vang lanh lảnh. Khu vực nghỉ ngơi đã có khá nhiều người ngồi, có người nghe nhạc, có người bàn luận về văn học và cuộc sống.

Còn nữa, cậu ấy cũng ở đây.

Khoảng thời gian này quá đỗi quý giá, Bùi Tri Mẫn không nỡ rời đi.

Bên này, ngón tay chàng trai lướt nhanh trên màn hình, thua liền mấy ván, cậu bực bội ném điện thoại lên bàn, rũ mắt thở hắt ra một hơi.

Hai tên ngốc kia, đánh đấm cái kiểu gì không biết. Kỳ Nghiên Hàn cầm lại điện thoại, đang định mắng cho bọn họ một trận thì ngước mắt lên phát hiện mưa ngoài cửa sổ đã tạnh.

Thôi bỏ đi.

Cậu đứng dậy định rời đi, nhưng khi xoay người biên độ quá lớn, khuỷu tay vô tình va phải chiếc túi vải bên cạnh. Một cuốn tạp chí trượt ra, rơi "bộp" xuống đất.

Bùi Tri Mẫn giật mình vì tiếng động, chàng trai nhanh chóng cúi người nhặt lên đưa cho cô: "Xin lỗi."

"Không sao đâu." Cô ngơ ngác đưa tay ra nhận.

Mặt sau tạp chí hướng lên trên, Bùi Tri Mẫn lật lại mới thấy bìa sách đã bị dấu giày ướt làm bẩn.

Cô xót xa nhíu mày, lấy tay lau lau.

Thấy dáng vẻ này của cô gái, Kỳ Nghiên Hàn liếc nhìn bìa sách bị thấm ướt, thương lượng với cô: "Tôi đền cho cậu một cuốn khác nhé."

Bùi Tri Mẫn ngẩng đầu nhìn cậu, vẻ mặt chàng trai rất nhạt nhòa, chỉ đơn thuần nói về cách giải quyết sự việc.

"Không cần đâu, không cần đâu." Cô vội vàng xua tay, vuốt vuốt bìa sách nói: "Khô đi là được rồi."

Kỳ Nghiên Hàn im lặng một chút, muốn đổi cách khác để bồi thường. Ánh mắt cậu lơ đãng lướt qua mặt bàn của cô, khi nhìn thấy bức tranh phác thảo kia thì hơi khựng lại.

"Thật sự không sao mà." Thấy cậu không nói gì, Bùi Tri Mẫn hào phóng cười cười.

Kỳ Nghiên Hàn nhìn người trước mặt hai giây, không miễn cưỡng nữa, nhét điện thoại vào túi rồi rời đi.

Chàng trai cao ráo chân dài, bước đi như gió. Bùi Tri Mẫn nhìn theo bóng lưng rộng rãi, phóng khoáng của cậu, tâm thần khẽ rung động.

Chẳng bao lâu sau cậu đã đi đến cửa. Trên con phố xanh thẫm vô tận, xe cộ như nước, người gặp nhau trong biển người, cuối cùng cũng phải trở về với biển người.

Khoảnh khắc tiếng chuông gió vang lên, người đã động lòng, vẫn cứ mãi động lòng.